ในโลกของการทำงาน ความผิดพลาดเกิดขึ้นได้เสมอ แต่เมื่อความผิดนั้นขัดต่อระเบียบข้อบังคับของบริษัท "หนังสือเตือน" จึงกลายเป็นเครื่องมือสำคัญที่นายจ้างใช้เพื่อป้องปราม หลายคนสงสัยว่าต้องได้รับหนังสือเตือนกี่ฉบับถึงจะถูกเลิกจ้างได้โดยที่บริษัทไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย? คำตอบนี้มีประเด็นที่น่าสนใจทั้งในมุมกฎหมายและระเบียบภายในครับ
หนังสือเตือนต้องออกกี่ครั้งถึงจะเลิกจ้างได้
หลักเกณฑ์ตามกฎหมาย (มาตรา 119)
ตาม พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 119 (4) ระบุไว้ชัดเจนว่า หากเป็นกรณีความผิด "ไม่ร้ายแรง" นายจ้างสามารถเลิกจ้างได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย หากเข้าเงื่อนไขดังนี้
หนังสือเตือนต้องออกกี่ครั้งถึงจะเลิกจ้างได้
- มีการเตือนเป็นหนังสือ คำเตือนนั้นต้องเป็นลายลักษณ์อักษร มีรายละเอียดความผิดที่ชัดเจน และระบุว่าหากทำผิดซ้ำอีกจะถูกลงโทษสถานหนักหรือเลิกจ้าง
- ทำผิดซ้ำในเรื่องเดียวกัน:ลูกจ้างต้องกระทำผิดในฐานความผิดเดิมหรือเรื่องที่ใกล้เคียงกับที่เคยเตือนไว้
- ภายในระยะเวลา 1 ปี ความผิดครั้งใหม่ต้องเกิดขึ้นภายใน 1 ปี นับตั้งแต่วันที่กระทำผิดครั้งแรก (ไม่ใช่ 1 ปีนับจากวันออกหนังสือเตือน)
หากทำผิดซ้ำเรื่องเดิมภายใน 1 ปีหลังจากได้รับหนังสือเตือนใบแรก นายจ้างมีสิทธิ์เลิกจ้างได้ทันทีโดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยและค่าบอกกล่าวล่วงหน้า (ค่าตกใจ)
ระเบียบภายในบริษัท "กฎที่นายจ้างกำหนด"
แม้กฎหมายจะบอกว่า "เตือนครั้งเดียวแล้วทำผิดซ้ำก็ไล่ออกได้" แต่มีข้อควรระวังสำคัญสำหรับนายจ้างครับ คือ ระเบียบข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานของบริษัทเอง
หากบริษัทเขียนระเบียบไว้ใจดีกว่ากฎหมาย เช่น "ความผิดเรื่องการขาดงาน ต้องเตือนเป็นหนังสือ 2 ครั้งก่อนจึงจะเลิกจ้างได้" นายจ้างจะมาอ้างกฎหมายเพื่อเลิกจ้างในการผิดซ้ำครั้งแรกไม่ได้ นายจ้างต้องปฏิบัติตามขั้นตอนที่ตนเองกำหนดไว้ในระเบียบ หากข้ามขั้นตอน การเลิกจ้างนั้นอาจกลายเป็นการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรมได้ครับ
ข้อยกเว้น "ผิดร้ายแรง ไม่ต้องรอเตือน"
ไม่ใช่ทุกความผิดที่ต้องมีหนังสือเตือนก่อน หากลูกจ้างกระทำผิดในกรณีร้ายแรงตามที่กฎหมายกำหนด นายจ้างสามารถเลิกจ้างได้ทันที โดยไม่ต้องออกหนังสือเตือน และไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยใดๆ เช่น
- ทุจริตต่อหน้าที่หรือกระทำความผิดอาญาโดยเจตนาแก่นายจ้าง
- จงใจทำให้นายจ้างได้รับความเสียหาย
- ประมาทเลินเล่อเป็นเหตุให้นายจ้างได้รับความเสียหายอย่างร้ายแรง
- ละทิ้งหน้าที่เป็นเวลา 3 วันทำงานติดต่อกันโดยไม่มีเหตุอันสมควร
สรุป
จำนวนครั้งของหนังสือเตือนจึงขึ้นอยู่กับ "ประเภทความผิด" และ "ระเบียบของบริษัท" เป็นหลักครับ หากเป็นความผิดทั่วไปตามกฎหมาย การเตือนเพียง 1 ครั้ง แล้วทำผิดซ้ำเรื่องเดิมภายใน 1 ปี ก็เพียงพอที่จะถูกเลิกจ้างได้โดยไม่มีค่าตอบแทนใดๆ ข้อแนะนำสำหรับลูกจ้าง การเซ็นรับทราบในหนังสือเตือนไม่ใช่การยอมรับผิดเสมอไป แต่เป็นการรับทราบข้อกล่าวหา หากมั่นใจว่าไม่ได้ทำผิด ควรระบุข้อโต้แย้งไว้ในหนังสือเตือนนั้นด้วย ส่วนนายจ้าง การออกหนังสือเตือนต้องระบุพฤติการณ์ให้ชัดเจนเพื่อให้มีผลบังคับใช้ตามกฎหมายครับ
ที่มา คลินิกกฎหมายแรงงาน
